Związki raka trzonu macicy oraz hiperplazji endometrialnej z cukrzycą znane są od dawna. Hiperinsulinemia może bowiem wywierać bezpośredni wpływ mitogenny na endometrium przeciwstawiając się antyproliferacyjnemu wpływowi progesteronu. Częstość raka endometrialnego w cukrzycy ocenia się na 3-4 razy wyższą niż w populacji. Podobne związki wykazywane są dla oporności tkanek na insulinę i częstości występowania raka trzonu macicy. Istnieją już pierwsze doniesienia o cofaniu się atypowego przerostu endometrialnego opornego na leczenie progesteronem pod wpływem czynników uwrażliwiających na insulinę. Istnieje zatem prawdopodobieństwo uzyskania nowej klasy leków wspomagających profilaktykę tego najczęstszego nowotworu ginekologicznego. Do leków tych należy metformina, przeciwcukrzycowy biguanid stosowany w cukrzycy dorosłych. W odróżnieniu od pochodnych sulfonylomocznika lek ten nie działa pierwotnie na wzmożenie sekrecji insuliny. Odwrotnie, powoduje on obniżenie glukoneogenezy w obecności insuliny. Uważa się go zatem za lek uwrażliwiający na insulinę.
Uwrażliwienie na insulinę może poprawiać metaboliczne efekty działania insuliny i hamować jej działanie mitogenne poprzez mechanizmy specyficzne tkankowo. Do mechanizmów tych proponuje się zaliczyć np. ekspresję izoform receptora insulinowego. Izoformy receptora insulinowego IR-A i IR-B różnią się resztą 12 aminokwasów. Ekspresję izoformy IR-A stwierdza się głównie w tkankach nowotworowych, gdzie wywiera efekt mitogenny w komórkach. Jednakże nie jest dotychczas poznane względne nasilenie ekspresji obu izoform w tkankach prawidłowych i nowotworowych. Proponowane są także inne mechanizmy, pozareceptorowe, poprzez które insulina wywiera mitogenny wpływ na tkanki, szczególnie nowotworowe. Takim mechanizmem może być zmiana ekspresji insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1) oraz jego białek wiążących (IGFBP) lub też modyfikacja antyproliferacyjnego działania progesteronu. Potwier-dzono istnienie miejsc wiązania dla IGF-1 i IGF-2 zarówno w endometrium prawidłowym jak i nowotworowym. Wiązanie IGF-1 w tkankach raka endometrium jest znamiennie wyższe niż w zdrowej śluzówce jamy macicy. W hodowanej linii raka endometrialnego Ishikawa, IGF-1 jest silniejszym mitogenem niż insulina i IGF-2. Mitogenność insuliny może wzrastać przy zmianach ekspresji białek wiążących. Rodzina tych białek może wykazywać zarówno proliferacyjne jak i antyproliferacyjne działanie. W endometrium stwierdzono ekspresję wszystkich 6 białek wiążących IGF. Najlepiej scharakteryzowanym białkiem jest IGFBP-1. Hiperinsulinemia może obniżać poziom IGFBP-1 nawet w obecności progestreonu, prawdopodobnie hamując jego protekcyjne działanie. Co ciekawe, ekspresja IGFBP 1 w raku endometrium jest niewykrywalna lub istnieje tylko w śladowej ilości.
Wieloletnie leczenie środkami antykoncepcyjnymi kobiet z zespołem policystycznych jajników zmniejsza częstość występowania raka endometrialnego oraz redukuje stężenia androgenów w surowicy jak również zmniejsza nasilenie hirsutyzmu i tądzika. Jednakże leczenie to pogarsza wrażliwość tkanek na insulinę. Uwrażliwiacze na insulinę zmniejszają częstość hiperplazji endometrium, indukując regularne miesiączki, ale wykazują niewystarczające działanie antyandrogenne. Należy zwrócić uwagę, że w badaniach Nurses Health Study (NHS) wykazano zwiększone ryzyko cukrzycy przy stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych. Teoretycznie, metformina używana powszechnie w leczeniu niepłodności kobiet z zespołem policystycznych jajników powinna zapobiegać hiperplazji endometrium poprzez obniżenie stężenia insuliny oraz przywrócenie owulacji. Jednakże należy przeprowadzić dalsze badania, by móc zalecać to leczenie jako profilaktykę raka endometrium.